ELISE. Ixelles

/ heraanleg inkom school en renovatie 2 huizen tot polyvalente zaal en 3 appartementen
/ réaménagement de l'entrée de l'école et rénovation de deux maisons en salle polyvalente et trois appartements.enovation appartement






/NL    

     De herinneringen die we aan school bewaren, beginnen al bij de poort: een symbolische plek vol emoties en verbeelding. Daarom verdient een school als de Gemeenteschool nr. 12 een waardige ingang.

     Toch klinkt de naam „Jardins d’Élise“ nogal ironisch voor deze schoolingang, die bestaat uit een sombere doorgang tussen twee blinde gevels, omringd door vuilnisbakken en rommelig geparkeerde fietsen.
     Gelukkig bieden zich dankzij het Duurzaam Wijkcontract “Petite Suisse“ nieuwe kansen aan. Dit contract heeft tot doel de wijk beter bereikbaar te maken, de verbindingen te versterken en de openbare ruimtes te herinrichten.

     Het project zal zijn plaats moeten vinden in deze tegenstelling tussen een school die ingesloten ligt in het hart van een blok en de wens om openheid te creëren en openbare voorzieningen te delen.  


Uiteindelijk is het project een ingreep die we bescheiden willen houden, die zich onopvallend in de bestaande omgeving integreert alsof ze er altijd al heeft gestaan. Door de verschillende elementen op het terrein met elkaar te verbinden, creëert het een nieuwe stedelijke ruimte die het blok definitief openstelt naar de openbare ruimte. De doorgang van de Jardins d’Élise vormt eindelijk de waardige ingang die de school verdiende.
/FR

    Les souvenirs que l’on garde de l’école commencent dès son portail, un endroit symbolique chargé d’émotions et d’imaginaire. 
C’est pourquoi, un établissement comme l’École Communale n°12 mérite une entrée digne.


    Pourtant, l’appellation des « Jardins d’Élise » semble plutôt ironique pour cette entrée d’école se faisant par un triste passage entre deux pignons aveugles, entouré de poubelles et de vélos désordonnés. 
    Heureusement, grâce au Contrat de Quartier Durable « Petite Suisse », 
de nouvelles opportunités se présentent. Celui-ci vise à désenclaver le quartier, renforcer ses connexions et requalifier ses espaces publics.


    C’est dans cette contradiction d’une école enfermée en coeur d’îlot, et d’une volonté d’ouverture et de mutualisation des équipements publics que le projet devra trouver sa place.

Au final, le projet est une intervention que nous voulons modeste, s’intégrant discrètement à l’existant avec l’intention d’avoir toujours existé. En reliant les différents éléments présents du site ,il crée se nouveau lieu urbain ouvrant pour de bon l’îlot vers l’espace public. Le passage des Jardins d’Élise fabrique définitivement l’entrée digne que l’école méritait.





Een school zonder gezicht

Midden in het blok staat een prachtig schoolgebouw:
„School nr. 12 – Les Jardins d’Élise”. Deze modelschool, die in 1906 werd geopend, lijdt echter aan een gebrek aan zichtbare identiteit. De reden hiervoor is dat de locatie in het hart van het blok bewust is gekozen om de bouw van een monumentale gevel aan de straatkant te vermijden, waardoor de school vandaag de dag geen uitgesproken stedelijke aanwezigheid heeft. 


Aan de Rue Élise is de huidige hoofdingang van de school via deze smalle doorgang van amper tien meter. Het perceel is echter vrijgehouden van bebouwing, waardoor deze doorzichtigheid van de straat naar de school behouden is gebleven. De opdrachtgever heeft dit ingezien: de bebouwde oppervlakte moet bescheiden blijven, want deze open ruimte is onmisbaar om de school weer de zichtbaarheid en de waardige ingang te geven die ze verdient.
Une école sans visage

Au cœur de l’îlot se dresse un bel établissement scolaire : 
« l’École n° 12 - Les Jardins d’Élise ». Inaugurée en 1906, cette école modèle souffre pourtant d’un manque d’identité visible. Pour cause, son emplacement en coeur d’îlot a délibérément été choisi pour s’économiser la construction d’une façade monumentale à rue, la privant aujourd’hui d’une présence urbaine affirmée. 

Rue Élise, l’actuelle entrée principale de l’école se fait par cet étroit passage d’à peine dix mètres. Cependant, la parcelle est restée libre de construction, laissant cette transparence de la rue vers l’école. La Maîtrise d’Ouvrage l’a pressenti, l’emprise construite doit rester modeste, ce vide est indispensable pour redonner à l’école la visibilité et l’entrée digne qu’elle mérite.










    3.PROJET « UN PASSAGE PUBLIC »
    Une séquence d’entrée, un passage public


    Nous avons d’abords pensé et séquencé ce nouvel élément urbain avant d’implanter le programme architectural. Pour que les deux fonctionnent de paire, en corrélation.
    . Ce schéma se focalise donc sur l’espace ouvert (espace public). Le programme « en marge » du programme demander. Occupant se vide afin que le coeur d’îlot s’ouvre à la rue et que la rue pénètre dans le coeur d’îlot. Offrant enfin un visage à l’école.

    . En invitant l’espace public à pénétrer jusqu’au portail de l’école, le projet ouvre l’îlot et redonne une façade urbaine à l’établissement. L’école n’est plus reléguée en arrière-plan : la rue la rejoint et structure un parcours clair, du public vers le scolaire et vise versa. 
    L’espace se séquence ainsi : 
    - Une rue scolaire adaptée et sécurisée, non seulement comme abord d’école, mais comme un vrai espace public de rencontre.
    - Un jardin qui signal l’entrée et accueille les passants. 
    (L’ancien grand portail de l’école fait place à une limite plus accueillante.)
    - Au centre le parvis distribue l’ensemble des fonctions publiques et logistiques : la maison de jeune, le local vélo. C’est un véritable lieu d’échange.
    - L’entrée de l’école ne se fait plus à front de rue mais entre les deux pavillons scolaires. La nouvelle zone d’accueil, offre maintenant un espace généreux et sécurisé pour l’entrée des écoles.
    - L’école finit cette perspective accueillante

    . Plus qu’une simple entrée d’école, cet ancien espace résiduel devient le « Passage des jardins d’Élise ». Véritable lieu d’interaction. Ouvert durant la journée, il sera utiliser aussi bien par riverains que les usagers de la maison de jeunes ; aux heures d’ouverture de l’école, il servira d’espace tampon gérant le flux vers la rue en toute sécurité. 

    3. PROJECT „EEN OPENBARE DOORGANG” 
    Een toegangsgedeelte, een openbare doorgang

    We hebben eerst dit nieuwe stedelijke element bedacht en ingedeeld, voordat we het architectonische programma hebben uitgewerkt. Zodat beide elementen in onderlinge samenhang functioneren. 
    . Dit schema richt zich dus op de open ruimte (openbare ruimte). Het programma staat ‘in de marge’ van het gevraagde programma. De ruimte wordt leeggemaakt, zodat het hart van het blok zich opent naar de straat en de straat het hart van het blok binnendringt. Zo krijgt de school eindelijk een gezicht.
    Door de openbare ruimte uit te nodigen om door te dringen tot aan de poort van de school, opent het project het blok en geeft het de instelling weer een stedelijke gevel. De school wordt niet langer naar de achtergrond verdrongen: De straat sluit erop aan en structureert een duidelijk traject, van het publiek naar de school en vice versa. De ruimte is als volgt ingedeeld: 
    - Een aangepaste en veilige schoolstraat, niet alleen als toegangsweg naar de school, maar ook als een echte openbare ontmoetingsruimte.
     - Een tuin die de ingang aangeeft en voorbijgangers verwelkomt. (De oude grote schoolpoort maakt plaats voor een meer uitnodigende afscheiding.) 
    - In het midden verdeelt het voorplein alle openbare en logistieke functies: het jeugdcentrum, de fietsenstalling. Het is een echte ontmoetingsplaats.
    - De ingang van de school ligt niet meer aan de straatkant, maar tussen de twee schoolgebouwen in. De nieuwe ontvangstzone biedt nu een ruime en veilige ruimte voor de toegang tot de school.- De school vormt de afsluiting van dit uitnodigende perspectief
    . Meer dan alleen een schoolingang, deze  


















    4.PROJET « LA MAISON DE JEUNES »
    UNE ENFILADE POLYVALENTE

    Véritable lien entre la rue et l’école la maison de jeune s’installe au rez-de-chaussée de la maison du n°98,  puis se prolonge par une extension jusqu’au petit pavillon.
    Les fonctions intérieurs s’organisent en une enfilade répondant à la séquence paysagère extérieure : 
    Le bureau s’ouvre sur la rue / la cuisine profite du jardin / la salle polyvalente se prolonge sur le parvis / la zone logistique complète la zone d’accueil.


    4.PROJECT “HET JEUGDHUIS”
    EEN MULTIFUNCTIONELE REEKS RUIMTES


    Het jeugdhuis, dat een echte schakel vormt tussen de straat en de school, is gevestigd op de begane grond van het huis op nr. 98 en loopt via een uitbreiding door tot aan het kleine paviljoen. De binnenruimtes zijn georganiseerd in een reeks die aansluit bij de landschappelijke opbouw buiten: het kantoor kijkt uit op de straat / de keuken kijkt uit op de tuin / de multifunctionele zaal loopt door naar het voorplein / de logistieke ruimte vormt een aanvulling op de ontvangstruimte.




      team locatie/location
      jaar/annee
      klant/client
      procedure
      ism. Sebastiaan Willemen, Stir
      Brussel
      2026 - ...
      commune d’Ixelles
      BMA Brussel